Kimlik Fotokopisi İsteyene Ne Vermeli, Ne Vermemeli

Bir işlem için kimlik fotokopisi isteniyor. Emlakçı, spor salonu, kargo şubesi, iş başvurusu, ikinci el alışveriş... İstek çoğu zaman meşru ama fotokopinin nereye gittiğini, ne kadar saklandığını ve kimin gördüğünü bilmiyorsunuz.

Kimlik bilgisi neden değerli?

Kimlik belgesi tek bir bilgi değil, bir bilgi paketidir: ad soyad, TC kimlik numarası, doğum tarihi ve yeri, anne baba adı, seri numarası ve fotoğraf. Bu bilgiler birçok sistemde kimlik doğrulama sorusu olarak kullanılır.

Ele geçmesi hâlinde adınıza hat açılması, sahte belge düzenlenmesi ve dolandırıcılık girişimlerinde adınızın kullanılması mümkündür. Zararı fark etmeniz genellikle aylar sürer.

Kim isteyebilir?

KVKK kapsamında kişisel veri toplamak için bir hukuki sebep gerekir. Bankalar, noterler, resmî kurumlar ve kimlik doğrulaması yasal olarak zorunlu olan işletmeler kimlik bilgisi isteyebilir.

Ancak pratikte pek çok yerde alışkanlıktan isteniyor. Spor salonu üyeliği, emlak gösterimi, site girişi veya bir ürünün denenmesi için kimlik fotokopisi vermek çoğu durumda gerekli değildir. "Bu bilgiyi hangi amaçla ve ne kadar süreyle saklıyorsunuz?" diye sormak hem hakkınız hem de çoğu zaman isteğin geri çekilmesini sağlar.

Şerh yazmak işe yarar mı?

Yaygın bir uygulama, fotokopinin üzerine "Sadece ... işlemi için verilmiştir, başka amaçla kullanılamaz" yazmaktır.

Bunun kesin bir koruma sağladığını söylemek yanlış olur; belgeyi kötü niyetle kullanacak biri yazıya bakmaz. Ancak iki açıdan işe yarar: birincisi, kötüye kullanım durumunda kastın sınırlı olduğunu gösteren bir kanıt oluşturur. İkincisi, yazıyı fotokopinin üzerine, bilgilerin bir kısmını kesecek şekilde yazarsanız belgenin başka bir belgeye yapıştırılarak kullanılmasını zorlaştırır.

Şerhi elle ve okunaklı yazın, tarih atın.

Neyi kapatabilirsiniz?

Bu, istenen işleme bağlı. Karşı tarafın gerçekten neye ihtiyacı olduğunu düşünün:

• Kargo teslimatında genellikle ad soyad yeterlidir; TC kimlik numarasına ihtiyaç yoktur.
• Yaş doğrulamasında doğum tarihi yeterlidir; kimlik numarası gerekmez.
• İsim doğrulamasında ad soyad yeterlidir.

Gerekmeyen alanları kapatmak makul bir taleptir. Karşı taraf ısrar ediyorsa, hangi hukuki sebeple o bilgiye ihtiyaç duyduğunu sorabilirsiniz.

Kapatma işlemi için düz blok kullanın. Bulanıklaştırma sayılarda güvenli değildir: TC kimlik numarasının kaç haneli olduğu ve hangi rakamlardan oluşabileceği bilindiği için, bulanıklaştırılmış bir numara olasılıklar denenerek çözülebilir. Blok ise altındaki pikselleri tamamen siler.

Dijital fotokopi paylaşırken

Telefonla çekilmiş bir kimlik fotoğrafı, kimlik bilgilerinin yanında bir de EXIF verisi taşır: fotoğrafın çekildiği GPS koordinatları, telefonunuzun modeli ve çekim zamanı. Yani kimliğinizi gönderirken evinizin konumunu da göndermiş olabilirsiniz.

Paylaşmadan önce metadata temizleyiciden geçirmek bu bilgileri siler.

Bir de dosya boyutu meselesi var: yüksek çözünürlüklü bir kimlik fotoğrafı gereğinden fazla detay taşır. Okunabilirliği koruyacak kadar küçültmek, belgenin kalitesiz bir kopyayla çoğaltılmasını da zorlaştırır.

Nasıl gönderileceği de önemli

• WhatsApp'ta fotoğraf olarak gönderin, belge olarak değil. Fotoğraf gönderiminde uygulama görseli yeniden işler ve EXIF verilerinin çoğu düşer. "Belge" seçeneğiyle gönderdiğinizde orijinal dosya her şeyiyle karşı tarafa gider.
• E-postayla göndermekten kaçının. E-posta sunucularda uzun süre saklanır ve genellikle şifrelenmez.
• Bulut bağlantısı kullanıyorsanız süre sınırı koyun. Çoğu bulut hizmeti bağlantının belirli bir süre sonra geçersiz olmasını sağlayabilir.
• Gönderdikten sonra sohbetten silin. Karşı tarafta kalır ama sizin cihazınızdaki kopya azalır.

Fotokopiyi işlemek

Pikselce'nin bilgi gizleme aracında kimlik görselini açıp kapatmak istediğiniz alanların üzerine dikdörtgen çizebilir, düz blok yöntemini seçebilirsiniz. İşlem tarayıcınızda yapılır — kimlik belgeniz hiçbir sunucuya yüklenmez.

Bu detay burada özellikle önemli: kimlik fotokopisini "sansürlemek" için bir siteye yüklemek, tam olarak kaçınmaya çalıştığınız şeyi yapmak olurdu.

Çıktıdan EXIF ve konum bilgisi de silinir. Blokların tüm bilgiyi kapladığını paylaşmadan önce büyütüp kontrol edin.